Volgens het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies), Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) en het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) hebben politiek Den Haag en legertop tussen 1945 en 1949 op grote schaal structureel extreem geweld in Indonesië bewust toegestaan. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het kabinet dat vandaag is gepresenteerd.

Deze conclussies werden gisteren al bekend. “Het onderzoek heeft uitgewezen dat het overgrote deel van de verantwoordelijken aan Nederlandse kant – politici, officieren, ambtenaren, rechters en andere betrokkenen – wel degelijk kennis had of kon hebben van het stelselmatig gebruik van extreem geweld”, schrijven de onderzoekers in een persbericht. “Op alle niveaus was er bereidheid de geschreven en ongeschreven rechtsregels en het eigen rechtsgevoel opzij te zetten.”

Ook aan Indonesische kant was er sprake van extreem geweld, schrijven de onderzoekers, maar het onderzoek heeft als doel om de aard en omvang van het Nederlands geweld in kaart te brengen. Ondertussen komen de eerste en verschillende reacties op het rapport. Het Veteranen Platform vindt het onderzoek te eenzijdig, volgens hun worden nu alle militairen over één kamp geschoren.

Rocky Tuhuteru directeur van de stichting Pelita, biedt hulp aan Indische Nederlanders en Molukkers in Nederland. Hij zei eerder deze week dat vooral Molukse veteranen zich bijna hun hele leven miskend voelden. “Zij zeggen: wij zijn een oorlog ingestuurd die we niet konden winnen.”

Over de beeldvorming maakt hij zich zorgen, maar is wel benieuwd wat uit het onderzoek komt. “Omdat ook voor mij veel niet bekend is. Ik wil ook weten wat er is gebeurd in de strijd tegen de Indonesische nationalisten.” Tuhuteru zegt dat veel Nederlanders en Molukkers die destijds tegen nationalisten vochten, bang zijn om bestempeld te worden als oorlogsmisdadigers. “Het beeld dat van hen is ontstaan, kan kantelen”, zei hij in NOS Radio 1 Journaal.

In een reportage van Nieuwsuur spreekt de tv-programma met een oud-piloot met een Nederlands-Duitse vader en een Molukse moeder, die geboren is in Surabaya in 1931. En een Nederlandse marine-veteraan, die zegt dat hij vrijwillig naar Indonesië ging om de ‘Javaantjes’ zoals hij het noemt juist te helpen. “We deden ook goede dingen.” Bekijk HIER de video.

  • Donderdag om 22:18 uur is de NOS-special De strijd om Indonesië te zien op NPO 2. Naar aanleiding van onderzoek naar Nederlands geweld.
Beeld: H. Wilmar Spaarnestad Photo, Na

Reacties